خطايى ، على اكبر

123

خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

گروه خلق در شيب « 1 » درختان روان در روى صندليها نشسته به عيش و عشرت مشغول و آن درختان را همه موزون [ بسته‌اند ] ، شاخچه بندى كرده‌اند ، مثل چارطاقها و رواقها و منظرها و گوشكها « 2 » و راهروها و پنجره‌ها و طاقها ، و آن همه موزون سبز شده و در گل و ميوه دميده « 3 » و [ در سروبر ] خوبان مجلس هم آغوش شده و شاخ و برگ و ميوه بر روى شيره‌ها فرو گذاشته و آن سازنده‌ها گروه گروه در ساز و خواننده‌هاى خوش‌آواز « 4 » و گروهى رقاص از براى هر خيلى ، و بازيگران نوع نوع همه خوبان ، و همه [ به ] يك بار به ساز و صحبت و [ به ] عيش و تنعم مشغول . نظارگيان دانند ذوق آن مجلس را ، و دنيا را جفت كافران گفته‌اند مگر آن طويهاى « 5 » خطاست « 6 » ، كنز الحقايق « 7 » بجز خوردن اگر چيزى بخواهى * مرنج از من اگر گويم تباهى كه حيوانى ، نه انسانى ، به مقدار * كه ميلت نيست جز سوى علفزار بهشت اندر مثل چون مطبخى دان * كه باشد اندرو مرغان بريان اگر طاعت براى آن كنى تو * كه پاى مرغ خود بريان كنى تو اگر طاعت ترا بهر نعيم « 8 » است * ز بهر حق سزاى آن جيحم است هرآن‌كس را كه باشد عقل همراه * نجويد مطبخى الا ز اللّه « 9 » نشان ابلهى چيزى دگر نيست * كه مطبخ جويى و زانت خبر نيست چو دانستى كه خوى خوش بهشت است * رها كن خوى بد زيرا كه زشت است به صورت چون تنت خورد اين جهان را * به‌دست آور به معنى ذوق جان را « 10 »

--> ( 1 ) - س‌ها : شيو ( 2 ) - س‌ها : كوچكىها ( 3 ) - س‌ها : پرو ( 4 ) - س‌ها : هرگروه خيلى ( 5 ) - س‌ها : توى ( 6 ) - س‌ها : خطائيان است ( 7 ) - س‌ها : بيت ( 8 ) - س‌ها 609 : تعظيم ( 9 ) - س‌ها : حضرت اللّه ( 10 ) - ق : سه بيت اخير را ندارد